Made in China

THEO MỘT CHUYÊN ĐỀ ĐẶC BIỆT VỀ ĐỒNG HỒ CỦA FT, SẼ TỐT HƠN NẾU CÁC NHÀ SẢN XUẤT ĐỒNG HỒ THUỴ SỸ CỞI MỞ VỀ NGUỒN GỐC CÁC THIẾT BỊ MÀ NHỮNG HÃNG NÀY SỬ DỤNG!

Watchmaker-Table

Có thể điều này hoàn toàn không dễ chịu với ngành đồng hồ Thuỵ Sỹ, nhưng chất lượng của những chiếc đồng hồ được sản xuất tại Trung Quốc đang ngày một tăng. Thậm chí theo một số chuyên gia trong lĩnh vực đồng hồ, một số hãng ở Trung Quốc đã bắt đầu có thể so kè với các đồng nghiệp ở Thuỵ Sỹ của họ – tất nhiên nếu chỉ xét về chất lượng và những “đồng nghiệp” không phải nằm trong khu vực Top.

Chi phí sản xuất đồng hồ tại Thuỵ Sỹ – quê hương của những chiếc đồng hồ cao cấp – đang không ngừng gia tăng, do nhu cầu dành cho những chiếc đồng hồ Thuỵ Sỹ của thế giới cũng tăng mạnh. Điều này cùng lúc cũng khiến cho giá thuê mướn nhân công sản xuất đồng hồ ở Thuỵ Sỹ cũng tăng mạnh. Như một lẽ tất nhiên điều này sẽ dẫn tới việc các thương hiệu đồng hồ Thuỵ Sỹ thuê sản xuất các thành phần và các chi tiết ở bên ngoài Thuỵ Sỹ. Thậm chí trong một số trường hợp là thuê mướn sản xuất hoàn toàn ở Trung Quốc – nơi có giá thuê mướn nhân công rẻ bèo. Tất nhiên, một số thương hiệu làm việc này theo cách cởi mở và hoàn toàn công khai. Trong khi những hãng khác ngấm ngầm làm điều này.

Việc sản xuất các chi tiết đồng hồ ở Trung Quốc thực tế không phải là một điều mới lạ gì. Hiện nay, một chiếc đồng hồ mang nhãn mác và được dập dòng chữ Swiss Made không nhất thiết phải được sản xuất 100% tại Thuỵ Sỹ. Tiêu chuẩn cho quy định này là máy đồng hồ phải được sản xuất tại Thuỵ Sỹ. Việc lắp ráp cũng phải diễn ra tại đây. Việc kiểm tra chất lượng hoàn thiện của đồng hồ cũng phải diễn ra ở Thuỵ Sỹ. Tuy nhiên, quy định dành cho những chi tiết cấu thành nên bộ máy của đồng hồ là phải trên 50% có xuất xứ Thuỵ Sỹ – chứ không phải 100%.

Có thể thấy “khe hở 50% xuất xứ Thuỵ Sỹ” này đã tạo ra một cánh cửa để các thương hiệu đồng hồ Thuỵ Sỹ có cơ hội đi thuê mướn các nhà cung cấp nước ngoài sản xuất các chi tiết và không lo việc phải hi sinh dòng chữ “Swiss Made” – thứ thực sự giúp họ bán cũng như tăng giá sản phẩm. Đây cũng là điều mà không ít thương hiệu đồ da Ý lợi dụng và sau đó chính họ cũng phải thừa nhận những “quả đắng” do mối lợi trước mặt từ việc sử dụng nhân công giá rẻ. Tuy nhiên, cũng giống thị trường đồ da ở Ý, có một số thương hiệu Thuỵ Sỹ chủ động thừa nhận và tận dụng nguồn nhân công giá rẻ ở Trung Quốc. Điều này xét cho cùng không có gì là lạ bởi như thế mới là thị trường.

schreyer_1102976 Web DI Watch Maker watch_maker_1_1

Các thương hiệu đồng hồ truyền thống là những đơn vị kịch liệt phản đối việc sản xuất đồng hồ hoặc các chi tiết đồng hồ ở bên ngoài biên giới Thuỵ Sỹ. Tuy nhiên, họ đang thực sự phải chịu sức ép trước những nhà sản xuất trẻ, tiên phong – những người sẵn sàng thừa nhận họ có sử dụng các chi tiết sản xuất tại các quốc gia thứ 03.

Một trong số những cái tên này là SevenFriday. Daniel Niederer, người sáng lập của thương hiệu, là người đã có 10 năm kinh nghiệm phân phối đồng hồ ở châu Á trước khi thành lập thương hiệu của riêng mình. Hiện ông đang bán những chiếc đồng hồ được thiết kế ở Zurich nhưng sản xuất ở Trung Quốc. Được biết không ít thương hiệu đồng hồ Thuỵ Sỹ khác cũng đang có vỏ và mặt số đồng hồ sản xuất tại đây.

“Nếu ở Thuỵ Sỹ chúng tôi có 100 nhà sản xuất. Ở Trung Quốc có tới 1.000 nhà sản xuất làm việc này. Trong số 1.000 nhà sản xuất sẽ có một nhóm nhỏ tập trung vào chất lượng. Mặc dù họ không danh tiếng lắm nhưng mọi người đều muốn làm việc với họ bởi chất lượng sản phẩm của họ rất cao. Thậm chí trong một số trường hợp những nhà sản xuất này phải từ chối các đơn đặt hàng bởi họ đã chạy hết công suất. Đơn đặt hàng của họ là từ những thương hiệu đồng hồ Thuỵ Sỹ.”

Với việc đặt sản xuất những chiếc đồng hồ tại Trung Quốc, ông Niederer có thể giữ giá sản phẩm của mình ở mức rất thấp. Ông cũng hoàn toàn không có ý định giấu giếm về nguồn gốc những chiếc đồng hồ của mình. Tính từ thời điểm thành lập thương hiệu tới nay, SevenFriday đã bán được hơn 12.000 chiếc đồng hồ.

Christian Bédat là một cái tên khác. Ông sở hữu và điều hành công ty đồng hồ Red8 ở Thuỵ Sỹ. Tuy nhiên, những mẫu đồng hồ ở mức entry-level luxury của Red8 lại được sản xuất ở châu Á. Christian Bédat cũng có chung quan điểm với người sáng lập thương hiệu đồng hồ SevenFriday rằng chất lượng của các sản phẩm và các chi tiết ở Trung Quốc hoàn toàn có thể so bì với chất lượng của các nhà sản xuất ở Thuỵ Sỹ.

“Ở Trung Quốc, họ đang sử dụng cùng một loại máy, cùng một loại chất liệu và cùng một thứ công nghệ mà chúng tôi đang sử dụng ở Thuỵ Sỹ.”

Tuy nhiên, ông Bédat cũng phải thừa nhận chất lượng của các chi tiết đồng hồ và đồng hồ của Trung Quốc chỉ có thể so sánh với những thương hiệu đồng hồ thứ cấp hoặc trung cấp của Thuỵ Sỹ. “Việc sản xuất những bộ máy cao cấp vẫn là độc quyền của Thuỵ Sỹ. Tôi chưa từng thấy một cỗ máy nào có cùng chất lượng với những cỗ máy của Patek Philippe.”

Theo chính những nhà sản xuất đồng hồ, điều quan trọng không phải là sản xuất tại Thuỵ Sỹ hay Trung Quốc. Điều quan trọng là tính minh bạch về xuất xứ của những món hàng hiệu cao cấp. Ông Niederer chia sẻ: “Swiss Made với một số thương hiệu chỉ hoàn toàn là chiêu bài marketing. Một chiếc đồng hồ được sản xuất tại Trung Quốc và sau đó mang về Thuỵ Sỹ để lắp đặt rồi tăng giá 80-100% sau khi có thể dập/in dòng chữ Swiss Made lên mặt số. Vậy giá trị dành cho người tiêu dùng nằm ở đâu?” Trong khi đó, người sáng lập thương hiệu Red8 cũng chia sẻ: “Nếu sử dụng nguồn nhân công bên ngoài Thuỵ Sỹ, bạn cũng cần minh bạch. Vấn đề không phải bạn sử dụng nguồn nhân công ở đâu. Vấn đề nằm ở việc bạn đánh tráo khái niệm.”

“Rất nhiều thương hiệu đồng hồ Thuỵ Sỹ đang sản xuất tại Trung Quốc và cũng rất nhiều thương hiệu giữ bí mật về điều này.” Người sáng lập thương hiệu SevenFriday chia sẻ. “Vấn đề là bạn càng giữ bí mật lâu, bí mật càng lớn và rồi một ngày nó sẽ trở thành một quả bom nổ ngay trước mặt bạn.”

Được biết một lô đồng hồ của hãng SevenFriday đã bị chặn lại tại cửa khẩu hải quan Thuỵ Sỹ. Lý do của việc này là bởi trên mặt số đồng hồ có chữ “Zurich”. Ông Niederer kể từ đó đã đồng ý từ bỏ dòng chữ này khỏi mặt số đồng hồ. Trong khi đó, ông Bédat cũng được yêu cầu không được sản xuất bất kỳ mẫu đồng hồ nào có thiết kế gây nhầm lẫn về xuất xứ của đồng hồ. Ông Jean-Daniel Pasche, chủ tịch của Liên đoàn Công nghiệp Đồng hồ Thuỵ Sỹ cho biết: “Chúng tôi đòi hỏi các thành viên của Liên đoàn phải minh bạch khi sử dụng dòng chữ Swiss Made. Chúng tôi cũng rất tích cực trong việc bảo vệ thương hiệu xuất xứ này. Cụ thể, bất kỳ tên Thuỵ Sỹ hoặc biểu tượng nào có thể dẫn tới những nhầm tưởng rằng một chiếc đồng hồ được sản xuất tại Thuỵ Sỹ cần phải loại bỏ.”

Tuy nhiên, ông chủ tịch của Liên đoàn Công nghiệp Đồng hồ Thuỵ Sỹ cũng thừa nhận về chất lượng của những sản phẩm tới từ Trung Quốc – mặc dù ông vẫn khẳng định chất lượng vượt trội của các sản phẩm từ Thuỵ Sỹ. “Chúng tôi biết rằng một vài thương hiệu Thuỵ Sỹ có nhập khẩu các chi tiết từ Trung Quốc và họ hài lòng với chất lượng của các sản phẩm này. Các sản phẩm của Thuỵ Sỹ luôn dẫn đầu nhưng các chi tiết của Trung Quốc cũng rất tốt.”

Được biết trước đó không lâu, một hiệp định thương mại đã được ký kết giữa Trung Quốc và Thuỵ Sỹ.

 

GIÁ TRỊ CỦA MỘT SẢN PHẨM HÀNG HIỆU

Cùng Hàng Hiệu tìm hiểu sự khác nhau giữa một chiếc đồng hồ Thuỵ Sỹ và một chiếc đồng hồ Trung Quốc để hiểu được sự khác biệt về giá.

Tại một số địa phương ở Trung Quốc, các quy định về quản lý môi trường rất thấp và lỏng lẻo. Điều này dẫn tới việc không ít nhà máy để hạ giá thành sản xuất đã vi phạm một cách thô bạo các qui định này. Kết quả là môi trường và khí hậu bị ảnh hưởng nặng nề. Trong khi đó, điều này ở các nước châu Âu và các quốc gia có đời sống cao như Thuỵ Sỹ gần như là không thể có.

Các chính sách phúc lợi cho người lao động ở một số địa phương ở Trung Quốc gần như là con số không – đặc biệt là ở các khu vực chuyên sản xuất. Một bài viết được đăng trên tạp chí danh tiếng National Geographic có tên China’s Instant Cities đã khẳng định điều này. Không hợp đồng lao động, không phúc lợi, giá nhân công bèo bọt, tất cả những điều này đã trở thành ưu thế cạnh tranh của một số công ty Trung Quốc. Trong khi đó những quốc gia Tây Âu, người lao động sẽ có phúc lợi, mức lương cao nên giá thành sản xuất cũng cao.

Không ít nhà máy ở Trung Quốc sử dụng lao động trẻ em và điều này là không thể chấp nhận. Các thương hiệu nổi tiếng thế giới không chỉ nổi tiếng bởi những sản phẩm có chất lượng cao, có thiết kế mẫu mã ưu việt mà còn nổi tiếng bởi sự tôn trọng nhân quyền.

Những sản phẩm cao cấp thực sự cần phải được sản xuất bởi những người thực sự có kinh nghiệm và có tay nghề. Tin chắc rằng, Trung Quốc sẽ không thể tìm ra được một người có 30 năm kinh nghiệm đánh bóng các chi tiết đồng hồ như của thương hiệu Van Cleef & Arpels. Và mức lương của những người này cũng không thể thấp.

Những sản phẩm cao cấp chỉ có thể được sản xuất bởi những con người ở điều kiện, tâm trạng tốt nhất và để vậy lương của những người này phải được ở mức thoả mãn và tốt nhất.

Một người thợ chế tác đồng hồ Thuỵ Sỹ cũng cần phải trải qua thời gian học tập rất dài. Chi phí cho việc này cũng lớn hơn rất nhiều lần so với chi phí ở Trung Quốc.

Không ít kỹ thuật chế tác tinh vi mà những nhà sản xuất ở Trung Quốc gần như không thể thực hiện được. Đó là các kỹ thuật tráng men đặc biệt như tạo tác tiểu hoạ hoặc các kỹ thuật chế tác những cơ chế siêu phức tạp. Ngoài ra, các cơ chế siêu phức tạp cũng đòi hỏi độ chính xác rất cao của từng chi tiết. Với những cơ chế này, các chi tiết sản xuất ở Trung Quốc sẽ không thể sử dụng.