Frei Otto – Pritzker 2015

FREI OTTO ĐÃ TỰ GHI TÊN MÌNH VÀO LỊCH SỬ NHÂN LOẠI KHI TRỞ THÀNH MỘT TRONG NHỮNG NGƯỜI HIẾM HOI ĐƯỢC TRAO GIẢI THƯỞNG DANH GIÁ PRITZKER. CÙNG HÀNG HIỆU TÌM HIỂU THÊM VỀ VỊ KIẾN TRÚC SƯ TÀI DANH VÀ NHỮNG CÔNG TRÌNH TÀI HOA CỦA ÔNG.

FREI OTTO: NGƯỜI LÀM NÊN TÊN TUỔI VỚI NHỮNG CHIẾC LỀU

Với phần đông tín đồ hàng hiệu Frei Otto là một cái tên không quá có “danh khí”. Tuy nhiên với những người thuộc thế giới kiến trúc, Frei Otto thực sự là một cái tên hoàn toàn có thể đặt bên cạnh những Norman Forster, Zaha Hadid hay Frank Gehry hoặc Renzo Piano. Trong những cái tên vừa được kể ra, tin rằng cũng không ít cái tên giới mộ điệu quen thuộc do những cộng tác lâu năm của họ với các thương hiệu thời trang. Zaha Hadid với Chanel, Frank Gehry với Louis Vuitton. Chỉ tiếc rằng, mãi tới sau khi mất Frei Otto mới được đưa vào “Đại lộ Danh vọng” của làng kiến trúc với việc được trao tặng giải thưởng cao quý nhất của làng kiến trúc, giải Pritzker.

frei-otto-pritzker-20150924-02

Otto sinh ra ở Siegmar, Đức và lớn lên Berlin. Ông đã học kiến trúc ở Berlin trước khi bị đẩy tới Luftwaffe với công việc của một phi công chiến đấu trong những năm cuối của Thế Chiến II. Sau đó ông được nhận vào học việc ở trại POW gần Chartres. Tại đây, ông đã phát triển những tiền đề đầu tiên cho phong cách kiến trúc sau này của mình. Sau khi chiến tranh kết thúc, Frei Otto có một thời gian ngắn học ở Mỹ và đã tới thăm những cái tên hàng đầu trong làng kiến trúc như Erich Mendelsohn, Mies van der Rohe, Richard Neutra, và Frank Lloyd Wright.

frei-otto-pritzker-20150924-01

Công trình Olympiastadion từng được xem là cuộc cách mạng thời đại đối với ngành kiến trúc lúc bấy giờ. Sau đó công trình trở thành “nhà” của đội bóng FC Bayern Munich.

Trong suốt cuộc đời mình Frei Otto đã dành thời gian để nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển một kết cấu kiến trúc có ảnh hưởng tới rất nhiều công trình khác trên thế giới. Mặc dù ý tưởng tiên phong của ông về những công trình nhẹ có thể ứng dụng, có thể thay đổi và sử dụng một nguồn nguyên liệu giới hạn đã được đưa ra cách đây 60 năm nhưng cho tới nay, nó vẫn được xem là nên tảng của kiến trúc hiện đại. Ông được biết đến nhiều hơn cả bởi những công trình hình những ngôi lều đầy sáng tạo và thường được sử dụng làm các pavilion triển lãm.

Những công trình tại triển lãm German Federal Garden và các triển lãm khác trong những năm 1950 cho tới nay vẫn được giới kiến trúc ghi nhớ bởi tính công năng, đẹp đẽ của những mái nhà “nổi”. Một điểm đặc biệt nữa của những công trình này là chúng rất dễ dựng và cũng rất dễ tháo dỡ sau mỗi khi sự kiện kết thúc. Thậm chí, cấu trúc dạng mạng lưới cáp được sử dụng cho triển lãm German Pavilion tại triển lãm Expo 67 ở Montreal với cách làm được đúc sẵn ở Đức và lắp đặt ngay tại triển lãm trong một thời gian ngắn đã gây ngạc nhiên với không ít người tham dự sự kiện. Một ví dụ khác cho những đóng góp của ông là những vòm mái lớn được thiết kế cho sự kiện Munich Olympics 1972. Đây là một công trình cho thấy sự kết hợp của yếu tố nhẹ và bền – một thách thức ngay cả với những công trình được thực hiện với bê tông cốt thép.

Được biết ý tưởng cho công trình mà về sau được Hội đồng Pritzker đã lựa chọn để trao giải Pritzker cao quý năm nay được lấy cảm hứng từ thiên nhiên và những quy trình diễn ra ở đây. Ông đã tìm ra những cách để sử dụng lượng nguyên liệu và năng lượng thấp nhất để bao bọc lấy công trình. Với việc này, Frei Otto thậm chí đã thực hiện và phát triển các ý tưởng về kiến trúc bền vững thậm chí trước cả khi thế giới hình thành thuật ngữ này. Có thể nói những ý tưởng, những công trình của Frei Otto là sự tái hiện lại thiên nhiên kỳ thú với những hình ảnh xương sọ của những con chim, những bọt bong bóng xà phòng hay những lưới nhện. Ông nhấn mạnh rằng chính tự nhiên sẽ tạo đường phát triển cho kiến trúc.

frei-otto-pritzker-20150924-03

Với công trình Mannheim Multihalle năm 1974, đây lại là một giải pháp đơn giản, dễ lắp ghép nhưng có thể tạo ra một không gian linh hoạt. Với việc sử dụng nhưng thanh đan và những điểm kết nối, Frei Otto đã tạo ra một cây cầu đi bộ Mechtenberg dài tới hơn 30m. Các công trình của Otto nổi tiếng là hài hòa với thiên nhiên và luôn đề cao xu thế “do more with less” – “tạo ra nhiều giá trị hơn với nguồn tài nguyên thấp hơn.” Gần như tất cả các công trình của Frei đều là sự kết hợp với các chuyên gia của các lĩnh vực khác. Otto cũng là cái tên được tiếp cận bởi những nhóm kiến trúc sư để tạo ra những công trình phức tạp, mang đầy tính thách thức.

Nguồn: Tạp chí Hàng Hiệu